Duiken

Hans van Diest | 18 december 2014 | Als adviseur mag ik zo af en toe een vergadering bij een opdrachtgever bijwonen. Dat is altijd de eerste keer een beetje ongemakkelijk, want wie is die meneer die van buiten komt? Gaat hij ons vertellen dat we het niet goed doen of zoiets? Meestal lukt het wel om na een korte inleiding het ijs te breken, zodat we daarna kunnen praten over waar ik voor kom.

Koffiepauze

Zo ook laatst bij een groot industrieel bedrijf. Allemaal werkvoorbereiders, chefs en ploegbazen bij elkaar. Tijdens de koffiepauze raakte ik aan de praat met een groepje van deze mannen over wat ik zoal doe met arbo. En zo kwam het ook op het melden van incidenten. Ik vertelde dat het me zo opviel dat er zo weinig meldingen waren, vroeg hoe of zij daar eigenlijk over dachten.

“Wel”, begon er eentje: “weet u, we zijn nogal praktisch aangelegd. Dus als er iets mis is, dan lossen we dat ter plekke op. Simpel toch?” Klinkt logisch, dat moest ik toegeven. Maar ik wilde weten hoe ze dan dachten over structurele verbeteringen, want zonder incidentmeldingen krijg je dat maar lastig voor elkaar. Zijn collega vulde aan: “Dat is wel waar wat u zegt, maar als we een incident melden, komt er vervolgens zo’n puist werk op je af; dat wil je echt niet weten. Formulieren invullen, allerlei mensen die je bellen, je baas die zenuwachtig wordt. En we hebben het al zo druk, want die opdracht moet wel op tijd weg naar de klant.” Zijn buurman naast hem: “Dus we letten best wel op onze veiligheid, we nemen gewoon direct maatregelen. We zijn niet gek hoor!”

Meldingsprocedure

Wat deze mannen doen is duiken. Niet letterlijk maar wel in figuurlijke zin. Ze nemen al niet eens meer de moeite om de meldingsprocedure ter discussie te stellen. Ze duiken gewoon weg, zoeken hun eigen weg naar een praktische oplossing. Dat is een fenomeen dat voor een leidinggevende lastig is om mee om te gaan; het is zo ongrijpbaar. Ferm optreden is zelden de oplossing, want dan duiken ze nog eerder en dieper.

Een vraag die bij de arboadviseur, bij de preventiemedewerker naar boven zou moeten komen, is de volgende. Wat hebben we allemaal gedaan met onze arbosystemen dat medewerkers wegduiken als het om veiligheid gaat? Staan we dan zo ver van de werkelijkheid af? Waarom ik denk dat de preventiemedewerker daarvoor de aangewezen persoon is vraagt u wellicht? Wel, die functie is juist bedoeld om de verbindingsschakel te zijn tussen medewerkers en management. Want als die het al niet doet, wie moet het dan wel doen?

Bij dit bedrijf heb ik het verhaal maar eens in het oor gefluisterd van de HSE-manager. In eerste instantie was hij niet blij met mij, maar aan het eind van de middag kwam hij terug op mijn verhaal. Hij zei dat hij een grote uitdaging had om de aansluiting met de werkvloer weer in orde te brengen. De incidentmelding was het eerste dat hij gebruikte om het een beetje anders te gaan doen. Mooi toch?

En voor straks: goede feestdagen gewenst!